Diploma Tercümesi Noter Onaylı mı?

Yeminli tercüme, bir noterlik nezdinde yemin etmiş mütercimin kaşe ve imzasıyla yaptığı resmi çeviridir; sorumluluk tercümandadır. Noter onaylı tercüme ise bunun üstüne noterin, çevirmenin imzasını tasdik etmesiyle oluşur — ayrı bir çeviri türü değil, üstüne eklenen bir tasdik katmanıdır. Kavramsal farkın ayrıntısı: yeminli çeviri ile noter onayının farkı.

"Diploma tercümesi mutlaka noter onaylı olmalı" diye genel bir kural yoktur. Noter gerekliliğini belgenin adı değil, belgenin sunulacağı kurum ve işlemin türü belirler. Aynı diploma, bir işlemde yalnız yeminli imzayla kabul edilirken başka bir işlemde noter onayı istenebilir. Bu yüzden "diplomam için noter gerekir mi" sorusunun tek doğru cevabı, belgeyi isteyen kuruma bağlıdır.

• Türkiye'de çalışma izni — ÇSGB belge listesine göre yeminli mütercim veya resmî makam onayı esastır; noter onayının ayrıca gerekip gerekmediği başvuru türüne göre değişir.
• Yurt dışı üniversite başvurusu — çoğu okul yeminli (sworn/certified) tercümeyi kabul eder; noter, apostil veya WES gibi ek şartı okulun kendi kılavuzu belirler. Ayrıntı: üniversite başvurusu belge çevirisi.
• Denklik işlemleri — YÖK/MEB denklik başvurularında noter onaylı yeminli tercüme sık istenir; güncel liste ilgili kurumda yayımlanır.
• Vize başvurusu — gereklilik konsolosluğa göre değişir; çoğu başvuruda yeminli tercüme kabul edilir. Bkz. vize başvurusu belge çevirisi.
• İşveren / kurumsal başvuru — kabul edilen biçimi kurumun kendi iç politikası belirler; bazıları yeminli imzayı yeterli görür, bazıları noter onayı ister.
• Türkiye'de resmî kuruma sunum — resmî kurum işlemlerinde noter onaylı tercüme talebi yaygındır; işlemin türüne göre değişir.
• Yurt dışına gönderilecek Türk diploması — hedef ülkenin kuralına göre apostil + yeminli/certified tercüme istenebilir; yurt dışında geçerlilik kuruma bağlıdır.

Apostil ile noter onayı karıştırılmamalı. Apostil, belgenin düzenlendiği ülkedeki resmî geçerliliğini uluslararası düzeyde teyit eden ayrı bir şerhtir. Noter onayı ise yeminli çevirinin üstüne noterin çevirmen imzasını tasdik etmesidir. İkisi farklı işlemlerdir; hangisinin — ya da her ikisinin — gerektiğini yine belgeyi isteyen kurumun güncel belge listesi belirler.

Yeminli imzanın yeterli olduğu bir başvuruya noter onayı eklemek gereksiz masraf; gerekliyken onaysız sunmak ise dosyanın geri dönmesi demektir. İkisinden de kaçınmanın yolu, işlemi başlatmadan önce kabul edilen tercüme biçimini kurumdan yazılı olarak öğrenmektir. Belgeyi isteyen kuruma şu tek cümleyi sormak çoğu zaman yeterlidir:

"Diplomam için yeminli tercümanın imzalayıp kaşelediği tercüme yeterli midir, yoksa ayrıca noter onayı gerekli midir?"